ʻIke laulā
Ua ʻike ka hapa nui o ka poʻe he hiki i ka haumia o ka ea o waho ke hoʻopilikia i ko lākou olakino, akā hiki i ka haumia o ka ea o loko ke loaʻa nā hopena koʻikoʻi a maikaʻi ʻole i ke olakino. Hōʻike nā haʻawina EPA e pili ana i ka ʻike ʻana o ke kanaka i nā mea haumia o ka ea he ʻelua a ʻelima mau manawa - a i kekahi manawa ʻoi aku ma mua o 100 mau manawa - ʻoi aku ka kiʻekiʻe ma mua o nā pae o waho.1 He mea hopohopo nui kēia mau pae o nā mea haumia o ka ea o loko, no ka mea, hoʻolilo ka hapa nui o ka poʻe ma kahi o 90 pakeneka o ko lākou manawa i loko. No nā kumu o kēia alakaʻi, ʻo ka wehewehe ʻana o ka hoʻokele maikaʻi o ka ea o loko (IAQ) e komo pū ana me:
- Kaohi ʻana i nā mea haumia ea;
- Ka hoʻolauna ʻana a me ka hāʻawi ʻana i ka ea kūpono o waho; a
- Ka mālama ʻana i ka mahana i ʻae ʻia a me ka haʻahaʻa pili
ʻAʻole hiki ke hoʻopoina ʻia ka mahana a me ka makū, no ka mea, ʻo nā hopohopo no ka ʻoluʻolu wela ke kumu o nā hoʻopiʻi he nui e pili ana i ka "maikaʻi ʻole o ka ea." Eia kekahi, ʻo ka mahana a me ka makū kekahi o nā kumu he nui e hoʻopilikia ai i nā pae haumia o loko.
Pono hoʻi e noʻonoʻo ʻia nā kumu o waho no ka mea e komo ka ea o waho i nā hale kula ma o nā puka makani, nā puka a me nā ʻōnaehana hoʻoulu ea. No laila, lilo nā hana halihali a me ka mālama ʻana i ka ʻāina i mau mea e hoʻopilikia ai i nā pae haumia o loko a me ka maikaʻi o ka ea o waho ma ke kula.
No ke aha he mea nui ka IAQ?
I nā makahiki i hala iho nei, ua hoʻonohonoho mau nā haʻawina hoʻohālikelike pilikia i hana ʻia e ka Papa Kūkākūkā ʻEpekema (SAB) o ka EPA i ka haumia o ka ea i loko o ka hale ma waena o nā pilikia kaiapuni ʻelima kiʻekiʻe loa i ke olakino lehulehu. ʻO ka IAQ maikaʻi kahi ʻāpana koʻikoʻi o kahi kaiapuni olakino i loko, a hiki ke kōkua i nā kula e hoʻokō i kā lākou pahuhopu nui o ka hoʻonaʻauao ʻana i nā keiki.
ʻO ka hiki ʻole ke pale a pane koke paha i nā pilikia IAQ hiki ke hoʻonui i nā hopena olakino lōʻihi a me ka pōkole no nā haumāna a me nā limahana, e like me:
- ʻUmiʻumi;
- Ka huhū o ka maka;
- ʻEha poʻo;
- Nā hopena alerika;
- Hoʻonui i ka hānō a me/a i ʻole nā maʻi hanu ʻē aʻe; a
- I nā hihia kakaikahi, hāʻawi i nā kūlana hoʻoweliweli ola e like me ka maʻi Legionnaire a i ʻole ka lāʻau make carbon monoxide.
Kokoke i hoʻokahi i loko o 13 mau keiki o ke kula i loaʻa i ka hānō, ʻo ia ke kumu nui o ka hele ʻole ʻana i ke kula ma muli o ka maʻi mau. Aia nā hōʻike nui e hōʻike ana i ka ʻike ʻana o ke kaiapuni i nā allergens (e like me nā ʻuku lepo, nā mea ʻino, a me nā ʻōpala) he kuleana i ka hoʻoulu ʻana i nā hōʻailona hānō. He mea maʻamau kēia mau allergens ma nā kula. Aia pū kekahi hōʻike e hoʻonui ana ka ʻike ʻana i ka uahi diesel mai nā kaʻa kula a me nā kaʻa ʻē aʻe i ka hānō a me nā allergies. Hiki i kēia mau pilikia:
- Hoʻopilikia i ka hele ʻana o nā haumāna, ka ʻoluʻolu, a me ka hana;
- E hōʻemi i ka hana a nā kumu a me nā limahana;
- E hoʻolalelale i ka hōʻino ʻana a hoʻemi i ka pono o nā mea kanu a me nā lako o ke kula;
- Hoʻonui i ka hiki ke pani ʻia ke kula a i ʻole ka hoʻoneʻe ʻana o ka poʻe noho;
- Nā pilina kaumaha ma waena o nā luna hoʻomalu o ke kula, nā mākua a me nā limahana;
- E hana i ka hoʻolaha maikaʻi ʻole;
- Hoʻopilikia i ka hilinaʻi o ke kaiāulu; a
- E hana i nā pilikia kuleana.
Hiki i nā pilikia ea o loko ke maʻalahi a ʻaʻole i nā manawa a pau e hoʻopuka i nā hopena i ʻike maʻalahi ʻia i ke olakino, ka pono, a i ʻole ka mea kanu kino. ʻO nā hōʻailona e komo pū ana me ke poʻo ʻeha, ka luhi, ka pōkole o ka hanu, ka paʻa ʻana o ka sinus, ka ʻū ʻana, ka ʻūhā, ka poniuniu, ka nausea, a me ka huhū o ka maka, ka ihu, ka ʻāʻī, a me ka ʻili. ʻAʻole paha ma muli o nā hemahema o ka maikaʻi o ka ea nā hōʻailona, akā hiki ke hana ʻia e nā kumu ʻē aʻe, e like me ke kukui maikaʻi ʻole, ke kaumaha, ka walaʻau a me nā mea hou aku. Ma muli o nā ʻano naʻau like ʻole i waena o ka poʻe noho kula, hiki i nā pilikia IAQ ke hoʻopilikia i kahi hui o ka poʻe a i ʻole hoʻokahi kanaka wale nō a hiki ke hoʻopilikia i kēlā me kēia kanaka ma nā ʻano like ʻole.
ʻO nā kānaka i hiki ke maʻalahi i nā hopena o nā mea haumia ea i loko, ʻo ia hoʻi, akā ʻaʻole i kaupalena ʻia i, nā poʻe me:
- ʻO ka hānō, nā maʻi ʻaleka, a i ʻole nā ʻike kemika;
- Nā maʻi hanu;
- Nā ʻōnaehana pale i kāohi ʻia (ma muli o ka radiation, chemotherapy, a i ʻole maʻi); a me
- Nā aniani hoʻopili.
Hiki i kekahi mau hui o ka poʻe ke maʻalahi loa i ka hōʻike ʻia ʻana o kekahi mau mea haumia a i ʻole nā hui haumia. No ka laʻana, ʻoi aku ka hopena maikaʻi ʻole o ka poʻe me ka maʻi puʻuwai ma muli o ka hōʻike ʻana i ke kalapona monoxide ma mua o ka poʻe olakino. ʻO ka poʻe i hōʻike ʻia i nā pae koʻikoʻi o ka nitrogen dioxide, ʻoi aku ka nui o ka pilikia no nā maʻi hanu.
Eia kekahi, ʻoi aku ka maʻalahi o nā kino e ulu ana o nā keiki i nā pilikia o ke kaiapuni ma mua o ko nā pākeke. Hanu hou aku nā keiki i ka ea, ʻai hou aku i ka meaʻai a inu hou aku i ka wai e like me ke kaumaha o ko lākou kino ma mua o nā pākeke. No laila, he mea nui ka maikaʻi o ka ea ma nā kula. ʻO ka mālama pono ʻana i ka ea o loko ʻaʻole ia he pilikia "maikaʻi"; pili ia i ka palekana a me ka mālama ʻana i kāu hoʻopukapuka kālā i nā haumāna, nā limahana a me nā pono hana.
No ka ʻike hou aku, e nānāKa maikaʻi o ka ea o loko.
Nā Kuhikuhi
1. Wallace, Lance A., et al. Ke Kaʻina Hana Loiloi Hōʻike Holoʻokoʻa (TEAM): Nā hōʻike pilikino, nā pilina o loko a me waho, a me nā pae hanu o nā hui organik volatile ma New Jersey.Kaiapuni. Int.1986,12, 369-387.https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0160412086900516
E hele mai mai https://www.epa.gov/iaq-schools/why-indoor-air-quality-important-schools
Ka manawa hoʻouna: Sep-15-2022

