He aha ka uahi lua?
ʻO ka uahi lua ka hui ʻana o ka uahi i hoʻopuka ʻia e ka puhi ʻana i nā huahana paka, e like me nā cigarettes, cigars a i ʻole nā paipu a me ka uahi i hoʻopuka ʻia e ka poʻe puhi paka. Ua kapa ʻia hoʻi ka uahi lua ua ua ua ua ua (ETS). ʻO ka ʻike ʻia ʻana o ka uahi lua ua kapa ʻia i kekahi manawa he puhi paka makemake ʻole a i ʻole ka puhi paka ʻole. ʻO ka uahi lua, i hoʻokaʻawale ʻia e ka EPA ma ke ʻano he carcinogen Group A, aia ma mua o 7,000 mau mea. ʻO ka ʻike ʻia ʻana o ka uahi lua e hana pinepine ʻia i loko o ka hale, ʻoi aku hoʻi i nā hale a me nā kaʻa. Hiki i ka uahi lua ke neʻe ma waena o nā lumi o kahi home a ma waena o nā keʻena noho. ʻO ka wehe ʻana i ka puka makani a i ʻole ka hoʻonui ʻana i ka ea i loko o kahi home a i ʻole kaʻa ʻaʻole ia he pale mai ka uahi lua.
He aha nā hopena olakino o ka uahi lua?
He mea ʻino a he nui nā hopena olakino o ka uahi puhipaka i nā pākeke a me nā keiki ʻaʻole puhipaka. Hoʻokumu ka uahi puhipaka i nā maʻi cardiovascular (maʻi puʻuwai a me ka hahau ʻana), ka maʻi ʻaʻai māmā, ka maʻi make koke o nā pēpē, nā hoʻouka pinepine a koʻikoʻi o ka hānō, a me nā pilikia olakino koʻikoʻi ʻē aʻe. Ua hana ʻia kekahi mau loiloi olakino koʻikoʻi e pili ana i ka uahi puhipaka.
Nā ʻike koʻikoʻi:
- ʻAʻohe pae palekana o ka pilikia o ka ʻike ʻia ʻana i ka uahi lua.
- Mai ka Hōʻike a ke Kauka Lapaʻau Nui o 1964, ua make he 2.5 miliona mau mākua ʻaʻole puhi paka no ka mea ua hanu lākou i ka uahi lua.
- ʻO ka uahi lua e hoʻoulu ai i kahi kokoke i 34,000 mau make mua ma muli o ka maʻi puʻuwai i kēlā me kēia makahiki ma ʻAmelika Hui Pū ʻIa i waena o ka poʻe puhi ʻole.
- ʻO ka poʻe puhi ʻole i ka uahi lua ma ka home a i ʻole ka hana e hoʻonui i ko lākou pilikia o ka loaʻa ʻana o ka maʻi puʻuwai ma 25-30%.
- ʻO ka uahi lua ke kumu o ka make ʻana o nā mea he nui i ka maʻi kanesa o ka māmā i waena o ka poʻe puhi ʻole o ʻAmelika Hui Pū ʻIa i kēlā me kēia makahiki.
- ʻO ka poʻe puhi ʻole i ka uahi lua ma ka home a i ʻole ma ka hana e hoʻonui i ko lākou pilikia o ka loaʻa ʻana o ka maʻi kanesa māmā ma 20-30%.
- Hoʻokumu ka uahi lua i nā pilikia olakino he nui i nā pēpē a me nā keiki, me nā hoʻouka pinepine a koʻikoʻi hoʻi o ka hānō, nā maʻi hanu, nā maʻi pepeiao, a me ka maʻi make koke o nā keiki.
He aha kāu e hana ai e hōʻemi i ka ʻike ʻia ʻana e ka uahi lua?
ʻO ka hoʻopau ʻana i ka uahi lua i loko o ke kaiapuni o loko e hōʻemi i kona hopena maikaʻi ʻole i ke olakino, hoʻomaikaʻi i ka maikaʻi o ka ea o loko a me ka ʻoluʻolu a i ʻole ke olakino o ka poʻe noho. Hiki ke hoʻemi ʻia ka ʻike ʻia ʻana o ka uahi lua ma o ka hoʻokō ʻana i nā kulekele uahi ʻole i kauoha ʻia a manawaleʻa paha. ʻO kekahi mau wahi hana a me nā wahi ākea i pani ʻia e like me nā hale inu a me nā hale ʻaina he uahi ʻole ia e ke kānāwai. Hiki i nā kānaka ke hoʻokumu a hoʻokō i nā lula uahi ʻole i loko o ko lākou mau home ponoʻī a me nā kaʻa. No nā hale noho multifamily, hiki ke koi ʻia a manawaleʻa paha ka hoʻokō ʻana i nā kulekele uahi ʻole, ma muli o ke ʻano o ka waiwai a me ka wahi (e like me ka mea nona a me ka mana hoʻokolokolo).
- Ke lilo nei ka home i wahi nui no ka hoʻopili ʻana o nā keiki a me nā pākeke i ka uahi lua. (Hōʻike a ke Kauka Nui, 2006)
- ʻO nā ʻohana i loko o nā hale me nā kulekele ʻaʻohe uahi he haʻahaʻa ka PM2.5 i hoʻohālikelike ʻia me nā hale me ka ʻole o kēia mau kulekele. ʻO ka PM2.5 kahi ana no nā ʻāpana liʻiliʻi i ka lewa a hoʻohana ʻia ma ke ʻano he hōʻailona o ka maikaʻi o ka ea. ʻO nā pae kiʻekiʻe o nā ʻāpana liʻiliʻi i ka lewa hiki ke alakaʻi i nā hopena maikaʻi ʻole i ke olakino. (Russo, 2014)
- ʻO ke pāpā ʻana i ka puhipaka i loko o ka hale ke ala wale nō e hoʻopau ai i ka uahi lua mai ke kaiapuni o loko. Hiki i nā ʻano hana ea a me nā kānana ke hōʻemi, akā ʻaʻole e hoʻopau, i ka uahi lua. (Bohoc, 2010)
E hele mai mai https://www.epa.gov/indoor-air-quality-iaq/secondhand-smoke-and-smoke-free-homes
Ka manawa hoʻouna: ʻAukake-30-2022